Pochowani na Cmentarzu Pow您kowskim


Ignacy Marceli Komorowski

Data i miejsce urodzenia: 13 stycznia (lub 24 lutego1) 1824 r., Warszawa
Data i miejsce 鄉ierci: 19 kwietnia 1899 r., Warszawa
Nagrobek: Nagrobek Ignacego Komorowskiego
Lokalizacja grobu: kw. 13

Urodzi si jako syn J霩efa i Barbary z Sargo雟kich. Jego ojciec piastowa dosy odpowiedzialn i z pewno軼i nie幢e p豉tn funkcj lokaja, a potem zawiadowcy Zamku Kr鏊ewskiego, ζzienek i Belwederu.

M這dy Ignacy ju od dzieci雟twa wykazywa uzdolnienia muzyczne, tote rodzice zadbali o jego edukacj w tym kierunku. Bra wi璚 lekcje fortepianu u Wincentego Szaniora, skrzypiec u J. Bu豉kowskiego i Jana Hornziela. Od 1838 r. 酥iewa te w amatorskim ch鏎ze przy ko軼iele oo. Pijar闚. Tam te zaprzyja幡i si ze znanym p騧niej wiolonczelist i krytykiem muzycznym Maurycym Karasowskim. Od 1842 r. pobiera lekcje wiolonczeli u J霩efa Szabli雟kiego i A. Hermnana, a harmoni i kontrapunkt kr鏒ko studiowa u Augusta Freyera i Karola Kurpi雟kiego. Te ostatnie zagadnienia, tak niezb璠ne w pracy kompozytora, zg喚bia dalej samodzielnie, zapoznaj帷 si ze stosown literatur teoretyczn.

Ignacy Komorowski mia szcz窷cie do przyjaci馧, o kt鏎ych nast瘼ne pokolenia dziatek lubo student闚 ucz si z podr璚znik闚. Do ich grona nale瞠li przede wszytkim poeci np. Felicjan Fale雟ki, a przede wszytkim Teofil Lenartowicz2. To w豉郾ie do utwor闚 tego ostatniego napisa najwi璚ej kompozycji, rozs豉wiaj帷 wiersze, pe軟 gar軼i czerpi帷e z folkloru Mazowsza. W l. 1845-1846 powsta造 wi璚 Galary, T瘰knota dziewczyny, Go陰bek, Maciek oraz najs豉wniejsza, wielokrotnie wydawana, nucona na salonach, na ulicy i w suterenach Powi郵a, Kalina, kt鏎a zyska豉 mu przydomek "酥iewaka Kaliny". Uk豉da melodie tak瞠 do s堯w Juliana Korsaka (Kwiaty, ㄋa), Aleksandra Chod嶔i (畝l Turczynki po stracie syna na wojnie), W豉dys豉wa Syrokomli (如iew 積iwiarki) czy Antoniego Malczewskiego (Bo na tym 鈍iecie 鄉ier wszystko zmiecie).

Pocz徠kowo wydawa swe utwory w豉snym sumptem, prezentuj帷 je w salonach warszawskich (m.in. Niny ㄆszczewskiej i Seweryny Pruszakowej). Dopiero kiedy te pierwsze pie郾i zyska造 popularno嗆, zainteresowali si nimi wydawcy. Stanis豉w Szenic podaje, i jeden z warszawskich nak豉dc闚, Rudolf Friedlein, za trzy pie郾i (Kujawiak i Polonez do s堯w Wincentego Pola oraz Chocia to 篡cie idzie po grudzie) zap豉ci a 100 rubli srebrem, co by這 na owe czasy niespotykanie wysokim honorarium za tego typu utwory3.

Opr鏂z dzia豉lno軼i kompozytorskiej od 1847 r. Komorowski dawa lekcje skrzypiec, fortepianu i wiolonczeli, a w 1848 r. wyjecha jako nauczyciel muzyki do maj徠ku Kretkowskich w Kamiennej na Kujawach. Jednak nawet podczas tej niewdzi璚znej "pracy pedagogicznej" tworzy, komponuj帷 melodi do Hymnu na cze嗆 Gutenberga (s這wa Lenartowica) oraz Kujawiaka (s這wa Jana Kantego Gregorowicza).

W 1850 r. uda這 mu si uzyska posad trzeciego wiolonczelisty w Teatrze Wielkim w Warszawie, przy czym nadal udziela lekcji oraz zajmowa si komponowaniem. Niestety ju w dwa lata p騧niej, zmuszony by zrezygnowa z pracy w teatrze z powodu rozwijaj帷ej si gru幢icy p逝c. By豉 to zmora 闚czesnego spo貫cze雟twa, kt鏎a przedwcze郾ie zabra豉 z tego 鈍iata wiele talent闚 (m.in. Chopina). Mimo z貫go stanu zdrowia w 1855 r. wr鏂i jednak do Teatru.

Niestety choroba gwa速ownie post瘼owa豉 i koniecznym sta這 si podj璚ie kuracji w zgranicznych uzdrowiskach. Fundusze na ten cel mia豉 przynie嗆 prenumerata na cykl pie郾i pt. 如iewy polskie (wydane w 1856 r.). Spo貫cze雟two hojnie wspar這 swojego "酥iewaka Kaliny", dzi瘯i czemu w 1856 r. wyjecha do W這ch (Triest, Wenecja, Rzym), a nast瘼nie do Francji (Pary, Ems), aby w lipcu 1857 r. wr鏂i do Polski.

Zdrowie Komorowskiego wcale si nie poprawi這 i w kilka miesi璚y po powrocie do kraju, 14 pa寮ziernika 1857 r. zmar w Warszawie.

Jego dorobek obejmuje ok. 50 pie郾i, drobne utwory fortepianowe i o charakterze tanecznym (mazury, mazurki, kujawiaki, polki), a tak瞠 pie郾i patriotyczne czy w typie miejskich piosenek. Najwi瘯sz s豉w przynios豉 Komorowskiemu oczywi軼ie Kalina, o kt鏎ej J霩ef Koenig pisa:

"Na koncercie w salach redutowych na cel dobroczynny 酥iewa豉 amatorka pani Leo, Kalin. Pierwszy raz s造szeli鄉y Kalin tak 酥iewan, jak o tym marzymy od czasu poznania tych strof pe軟ych prostoty i wykwintno軼i. Mo瞠 to piosenka bardziej szukana [tzn. popularna - Sowa] ni inne p騧niejsze pie郾i Komorowskiego, ale tyle w niej 鈍ie穎軼i, takie w niej bogactwo melodii, rytmu, 瞠 dla og馧u d逝go b璠zie naj鈍ietniejszym ze 酥iewnika Komorowskiego kwiatem. W Kalinie streszcza si ca造 jego wielki talent (...)."4

Inspiracji do swych melodii Komorowski szuka nie tylko u w這skich kompozytor闚 (jak zarzucali mu nie篡czliwi krytycy np. J霩ef Sikorski), ale, podobnie jak jego przyjaciele, w rodzimym folklorze. Wraz z Lenartowiczem, Wojciechem Gersonem i Oskarem Kolbergiem (autor licznych publikacji etnograficznych w tym zbior闚 klechd i poda) podr騜owa po Mazowszu, zbieraj帷 ludowe melodie. W ten spos鏏 w陰cza si w realizowanie idei romantyzmu, nawo逝j帷ych do odkrywania ducha narodu, przechowywanego (jak uwa瘸no) w豉郾ie w kulturze ludowej. Podkre郵a to cytowany ju J霩ef Koenig:

"S u niego [tj. Komorowskiego - Sowa] niekt鏎e rzeczy s豉bsze, ale wi瘯szo嗆 jego piosenek to tkanina z czystych promieni narodowych natchnie (...)."5

I chocia J霩ef Sikorski zarzuca mu brak talentu i dyletantyzm, a z czasem jego nazwisko posz這 w zapomnienie, to jeszcze w XIX w. J霩ef Koenig zauwa瘸, i to w豉郾ie Komorowski wprowadzi na salony i estrady koncertowe pie郾i polskie. Pos逝guj帷 si dzisiejszymi okre郵eniami, Komorowski tworzy muzyk pop, ale by to nasz polski, rodzimy folk, a nie jakie tam przy酥iewki znad Sekwany ;-)

© Sowa
30.05.2010

Przypisy

  1. Data z nagrobka.
  2. Sam Lenartowicz po鈍ieci Komorowskiemu wiersz, napisany we Florencji w 1861 r. i adresowany do Fale雟kiego.
  3. S. Szenic, Cmentarz Pow您kowski : zmarli i ich rodziny. T. 2 (1851-1890), Warszawa 1982, s. 88.
  4. Podaj za: S. Szenic, op. cit., s. 89.
  5. Podaj za: S. Szenic, op. cit., s. 89.
 


Do g鏎y